استفاده از تعابیر قدرتمند و جملات موجز یکی از اصول فن بیان است و انسان باید مفاهیم ذهنی گسترده‌ی خود را در قالب جملات کوتاه اما مفید بگوید و پس از اتمام صحبت، با یک عبارت کوتاه که جان کلام است مطلب را به پایان ببرد. تصویر سازی در ذهن مخاطب یکی دیگر از اصول فن بیان است و در گفتار، اگر ترتیب کلمات ملموس و ناملموس به‌گونه‌ای رعایت شود که ابتدا با جملات ملموس، شرح صحنه‌ی سخن در ذهن، تداعی و با کلمات ناملموس به پایان برسد، مخاطب لذت بیشتری می‌برد.

استفاده از کلمات مترادف و متضاد به پررنگ تر کردن معنا و تشبیه و استعاره به تصویرسازی در کلام، کمک زیادی می‌کند، سرعت و صراحت در صدا از جمله نکات فن بیان است. کلام صریح باید سریع باشد و مرز سرعت نیز فهم مخاطب از محتوی کلام است، ولی حذف کردن کلمات در سخن گفتن اشتباه است. فن بیان در اصولی همچون تأکید کلامی و لحن خلاصه می‌شود؛ بدین معنا که یکنواختی در صدا، آفت سخن گفتن است. هر کلمه‌ای که ارزش بیشتری دارد باید با تأکید بیشتری ادا شود. همچنین لحن نیز احساس گوینده‌ی سخن است که بر کلام جاری می‌شود. 

اضطراب و کمرویی به هنگام سخن گفتن مانع هولناک و عجیبی است. این اضطراب و کمرویی، بسیاری از افراد را در زندگی دچار مشکل می‌کند. اضطراب در سخن گفتن یک بیماری و عارضه ی روانی نیست و بسیاری از افراد در مواجهه با این مشکل احساس می‌کنند اطلاعات و اعتماد به نفس ندارند یا حرف زدن بلد نیستند ولی واقعیت آن است که افراد از اینکه مورد قضاوت دیگران واقع شوند و از آنها ارزیابی منفی به عمل آید می‌ترسند زیرا همه‌ی انسان ها دوست دارند مورد تحسین دیگران قرار گیرند. اضطراب قبل از سخن گفتن طبیعی است اما حین سخن گفتن طبیعی نیست چون افراد به جای اینکه به جملاتی که می‌گویند فکر کنند به قضاوت دیگران در مورد حرف‌های خود و یا جملات بعدی که باید بگویند فکر می‌کنند. 

غلبه بر اضطراب حین سخن گفتن، راهی جز تمرین و ممارست ندارد ولی برای اضطراب قبل از سخن گفتن تکنیک‌هایی وجود دارد که مهمترین آن تکنیک تنفس عمیق است، به این ترتیب که فرد باید به مدت 7 ثانیه هوا را از بینی وارد شش‌ها کند،7 ثانیه، مکث و سپس به مدت 7 ثانیه هوا را از بینی خارج کند.کشیدن نفس عمیق باعث کاهش اضطراب می‌شود و فرد مضطرب نباید در این موقع به عامل اضطراب ساز فکر کند بلکه باید فکر خود را به چیزهایی مانند رنگ دادن به هوای تنفس مشغول کند و یا یک شمارش بی‌اهمیت را در نظر خود مجسم کند تا با استفاده از این تکنیک، ذهن از وضعیت اضطراب ساز بیرون بیاید.

برگرفته از سخنان دکتر حسینیان: استاد علوم ارتباطات