اصطلاحات و مفاهيم پايه در مذاکره و چانه زنی برای جلب حمايت از برنامه های سلامت
مذاکره (Negotiation)
مشورت و گفتگو با افراد براي رسيدن به توافق درباره برخي موضوعات را مذاکره می گويند. فعالان عرصه سلامت در اغلب موارد به عنوان مذاکره کننده عمل می کنند و بسياری از تصميمات در حوزه سلامت از طريق مذاکره اتخاذ می شود. آنچه در مذاکره مدنظر است رسيدن به توافقی است که در آن منافع دو طرف حاصل شده باشد و به عبارت ديگر پيامد آن برد- برد باشد.
دو نوع کلی مذاکره وجود دارد که در نوع آرام ((Soft آن، مذاکره کننده برای رسيدن به مصالحه با طرف مقابل، هوشيارانه از تعارض و کشمکش اجتناب مي کند و يا درصدد حل تعارض برمي آيد. در حالی که در مذاکره نوع محکم (Hard)، مذاکره کننده حتی ممکن است براي رسيدن به هدف خويش به روابط شخصي خود با سايرين لطمه وارد سازد و تعارض و کشمکش را به عنوان وسيله ای برای رسيدن به موفقيت ببيند. اغلب موارد اين نوع استراتژي هاي مذاکره ممکن است افراد را ناراضي، خسته و حتی دشمن يکديگر کند.
انواع شيوه هاي مذاکره
1- رقابت کننده (Competitor): در اين شيوه، مذاکره کننده تمايل دارد که باجرات، غير همکاري کننده و تسليم نشدني باشد. اين شيوه از مذاکره مي تواند در موقعيت هايي موثر باشد که موقعيت مذاکره قوي داريد. بايد توجه داشت که اگر اين شيوه به طور مناسب استفاده نشود مي تواند منجر به بروز تنش و عدم اعتماد خواهد شد.
2- همکاری کننده (Collaborator): در شيوه مذاکره همکاري کننده، از زمان و انرژي صرف شده توسط دو طرف برای رسيدن به زمينه هاي مشترک استفاده مي شود و در عين حال جرات هم وجود دارد. اين شيوه به ويژه وقتی که قصد برقراری روابط خوب داريد، ايده آل است.
3- مصالحه جويانه (Compromiser): در اين نوع مذاکره همکاري و جرات هر دو وجود دارد ولی اين دو وجه نسبت به شيوه همکاری کننده خيلی پررنگ نيست.
4- راضي کننده (Pleaser): در اين نوع مذاکره اغلب برای افرادي خوب هستند که به آساني تسليم شده و عقب نشيني مي کنند.اين شيوه فقط هنگامي به صورت عامدانه استفاده مي شود که يک طرف آماده و راضي برای سازگاری و تطابق با ديگران است.
5- اجتناب کننده (Avoider): در اين شيوه هم جرات و هم همکاری ضعيف است و اغلب با کساني سازگار است که اميدوار هستند که اگر از مشکل دور شوند از بين مي رود.